Programowanie żywieniowe - wpływ odżywiania kobiet w ciąży na zdrowie dziecka = Nutritional programming - the impact of nutrition of pregnant women on the health of their children

Hanna Pudło, Malwina Respondek

Abstract


Pudło Hanna, Respondek Malwina. Programowanie żywieniowe - wpływ odżywiania kobiet w ciąży na zdrowie dziecka = Nutritional programming - the impact of nutrition of pregnant women on the health of their children. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(7):589-600. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.59761

http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/3733

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/741379

 

 

The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 755 (23.12.2015).

755 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

© The Author (s) 2016;

This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland

Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,

provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License

(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial

use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.

Received: 02.07.2016. Revised 25.07.2016. Accepted: 28.07.2016.

 

 

Programowanie żywieniowe - wpływ odżywiania kobiet w ciąży na zdrowie dziecka

Nutritional programming - the impact of nutrition of pregnant women on the health of their children

 

Hanna Pudło1, Malwina Respondek1

 

Katedra Dietetyki, Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medycznego w Katowicach

Department of Dietetics, School of Public Health, Medical University of Silesia in Katowice

 

Słowa kluczowe: ciąża, dieta, programowanie żywieniowe, hipoteza Barkera, przewlekłe choroby niezakaźne.

 

Programowanie żywieniowe to istotna zależność między odżywianiem się kobiet w ciąży, a jakością życia dziecka w przyszłości. Nieprawidłowy bilans energetyczny oraz ilość składników odżywczych w całodziennej racji pokarmowej mogą znacząco wpłynąć na rozwój płodu. Długofalowe badania epidemiologiczne potwierdzają występowanie tzw. “krytycznych okresów” w trakcie rozwoju wewnątrzmacicznego, w których żywienie odgrywa znaczącą rolę. David Barker jako pierwszy opisał zjawisko programowania metabolizmu płodu analizując związek między niską masą urodzeniową a występowaniem chorób sercowo-naczyniowych, insulinooporności, otyłości i cukrzycy typu 2 w wieku dorosłym. Aby wytłumaczyć tą zależność powstało kilka hipotez m.in. “oszczędnego fenotypu” (z ang. thrifty phenotype), która tłumaczy wpływ niedożywienia w okresie ciąży na występowanie zaburzeń funkcjonalnych i strukturalnych komórek beta wysp trzustkowych, nefronów oraz kardiomiocytów. Oporność na insulinę i zaburzenia tolerancji glukozy mogą być programowane podczas tzw.  “ratowania płodu” (z ang. fetal salvage). Długotrwały niedobór energii i składników odżywczych prowadzi do zmian adaptacyjnych, które mają na celu dostarczenie glukozy do mózgu kosztem innych organów.

Niska masa urodzeniowa postnatalnie doprowadza  do wzrastania kompensacyjnego w pierwszych dwóch latach życia, co tłumaczy hipoteza „dogonić wzrost” (z ang. catch-up growth). Natomiast niedobór kwasu foliowego zwiększa ryzyko występowania wad cewy nerwowej u dziecka. Dobrze zbilansowana dieta kobiety ciężarnej może zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób i poprawić jakość życia dziecka. Wskazane jest opracowanie programów edukacyjnych na temat wpływu diety na rozwijający się płód.

 

Key words: pregnancy, diet, nutritional programming, Barker hypothesis, chronic diseases.

 

 

Nutritional programming is an important correlation between nutrition of pregnant women and the quality of children`s life in the future. Abnormal energy balance and amount of nutrients in the daily diet can significantly affect on the development of the fetus. Long-term epidemiological research confirm the occurrence of so called "critical periods" during intrauterine growth, in which nutrition has a significant role. David Barker as a first described the phenomenon of fetus' metabolic programming by analyzing the relationship between low birth weight and the presence of cardiovascular disease, insulin resistance, obesity and diabetes mellitus II in adult life. There are several hypotheses to explain this correlation. One of them is the hypothesis of thrifty phenotype, which explains the impact of malnutrition during pregnancy on the incidence of functional and structural disorders of pancreatic beta cells, cardiomyocytes and nephrons. Insulin resistance and disorders of glucose tolerance can be programmed during "fetal salvage".  Long-term deficiency of energy and nutrients leads to adaptive changes that aim to provide glucose to the brain at the expense of other organs. Low birth weight postnatally leads to compensatory growing in the first two years of life, which explains the hypothesis of "catch-up growth". In addition, folic acid deficiency increases the risk of neural tube defects in the child. A well-balanced diet of a pregnant woman can reduce the risk of developing diseases and improve the quality of the child's life.  It is indicated to prepare educational programs about the effects of diet on the developing fetus.


Keywords


ciąża, dieta, programowanie żywieniowe, hipoteza Barkera, przewlekłe choroby niezakaźne, pregnancy, diet, nutritional programming, Barker hypothesis, chronic diseases.

Full Text:

PDF (Polski)

References


Bibliografia

Banaszkiewicz M, Andruszkiewicz A. Zachowania zdrowotne. [w:] Banaszkiewicz M, Andruszkiewicz A, red. Promocja zdrowia. Tom I. Lublin Wyd. Czelej; 2008.

Baranowicz I, Majchrowska A, Kawczyńska –Butrym Z. Elementy socjologii dla pielęgniarek. Lublin, Czelej; 2006.

Jabłoński L, Wysokińska-Miszczuk J. Podstawy gerontologii i wybrane zagadnienia z geriatrii. Lublin, Wyd. Czelej; 2006.

Drabik J., Wróblewska A.: Styl życia rodziców u progu szkoły podstawowej. [w:] Karski J.B.: Promocja zdrowia. Wydawnictwo IGNIS A.J. Pruszyński. Warszawa 1999.

Illman L, Donegan C. Promoting a healthy lifestyle. W: Women’s sexual health. Andrews G (red.), Elsevier. Third Edition, 2005

Lucas A, Morley R, Cole TJ, Lister G, Leeson-Payne C. Breast milk and subsequent intelligence quotient in children born preterm. Lancet 1992, 339:261-264.

Mortensen EL, Michaelsen KF, Sanders SA, Reinisch JM. The association between duration of breastfeeding and adult intelligence. JAMA 2000, 287:2365-2371.

Anderson JW., Johnstone BM, Remley DT. Breast-feeding and cognitive development: a meta-analysis. Am J Clin Nutr 1999, 70:525-530.

von Kries R, Koletzko B, Sauerwald T, von Mutius E, Barnert D, Grunert V, von Voss H. Breast feeding and obesity: cross sectional study. BMJ 1999, 319:147-150.

Toschke AM, Vignerova J, Lhotska L, Osancova K, Koletzko B, Von Kries R. Overweight and obesity in 6- to 14-year-old Czech children in 199: protective effect of breast-feeding. J Pediatr 2002, 141:764-769.

Fomon SJ, Rogers RR, Ziegler EE, Nelson SE, Thomas LN. Indices of fatness and serum cholesterol at age eight years in relation to feeding and growth during early infancy. Ped Res 1984, 19:1233-1238.

Owen CG, Whincup PH, Odoki K, Gilg JA, Cook DG. Infant feeding and blood cholesterol: a study in adolescents and a systematic review. Pediatrics 2003, 111:1081-9.

von Berg A, Koletzko S, Grubl A et al. The effect of hydrolyzed cow’s milk formula for allergy prevention in the first year of life: The German Infant Nutritional Intervention Study, a randomized double-blind trial. J Allergy Clin Immunol 2003, 111: 533-540.

Oldaeus G, Anjou K, Bjorksten B et al. Extensively and partially hydrolysed infant formulas for allergy prophylaxis. Arch Dis Child 1997, 77: 4-10.

Kalliomaki M, Salminen S, Arvilommi H, Kero P, Koskinen P, Isolauri E. Probiotics in primary prevention of atopic disease: a randomised placebo-controlled trial. Lancet. 2001, 7;357:1076-9.

Dobrzańska A, Gruszfeld D, Czech-Kowalska J. Prenatalne uwarunkowania schorzeń wieku dorosłego. Standardy Medyczne 2004, 1:4-8.

Martyn CN, Barker DJ, Jespersen S, Greenwald S, Osmond C, Berry C. Growth in utero, adult blood pressure, and arterial compliance. Br Heart J 1995 73(2):116-21.

Barker DJ, Eriksson JG, Forsen T, Osmond C. Fetal origins of adult disease: strength effects and biological basis. Int J Epidemiol 2002 31(6):1235-9.

Barker DJ, Osmond C, Golding J et al.: Growth in utero, blood pressure in childhood and adult life, and mortality from cardiovascular disease. BMJ 1989; 298 (6673): 564-7.

Barker DJ: Fetal origins of coronary heart disease. Br Heart J 1993; 69 (3): 195-6.

Barker DJP: Fetal origins of coronary heart disease. BMJ 1995; 311 (6998): 171-174.

dos Santos Silva I1, De Stavola BL, Mann V, Kuh D, Hardy R, Wadsworth ME.: Prenatal factors, childhood growth trajectories and age at menarche., Int J Epidemiol. 2002 Apr;31(2):405-12.

Lumey L., Stein A.D., Kahn H.S., van der Pal-de Bruin K.M., Blauw G., Zybert P.A., Susser E.S. 2007 Cohort profile: The Dutch Hunger Winter Families Study. Int. J. Epidemiol. 36: 1196-120.

Lumey L, Stein A.D., Kahn H.S., Romijn J. (2009) Lipid profi les in middleaged men and women after famine exposure during gestation: The Dutch Hunger Winter Families Study. Am. J. Clin. Nutr. 89: 1737-1743.

de Rooij S., Painter R., Roseboom T., Phillips D., Os- mond C., Barker D., Tanck M., Michels R., Bossuyt P., Bleker O. (2006) Glucose tolerance at age 58 and the decline of glucose tolerance in comparison with age 50 in people prenatally exposed to the Dutch famine. Diabetologia 49: 637-643.

Hult M., Tornhammar P., Ueda P., Chima C., Edstedt Bonamy A.-K., Ozumba B., Norman M. (2010) Hypertension, diabetes and overweight: Looming legacies of the Biafran famine. PLoS One 5: e13582.

Wang Y., Wang X., Kong Y., Zhang J.H., Zeng Q. (2010) The Great Chinese Famine leads to shorter and overweight females in Chongqing Chinese population after 50 years. Obesity 18: 588-592.

Gluckman P.D. Hanson M.A. (2004) The developmen-tal origins of the metabolic syndrome. Trends in Endocrinology and Metabolism 15: 183-187.

Barker D. (2007) The origins of the developmental origins theory. Journal of Internal Medicine 261: 412-417.

Cota B., Allen P. (2010) The developmental origins of health and disease hypothesis. Pediatric Nursing 36(3): 157-167.

Ong K., Ahmed M., Dunger D., Emmett P., Preece M.A, (2000) Association between postnatal catch-up growth and obesity in childhood: prospective cohort study. British Medical Journal 320: 967-971.

Luo Z. et al. (2006) Tracing the origins of “fetal origins” of adult diseases: programming by oxidative stress? Medical Hypotheses 66: 8-44.

Rasmussen KM, Yaktine AL. Determining optimal weight gain. W: Weight gain during pregnancy: Reexamining the guidelines. Committee to Reexamine IOM Pregnancy Weight Guidelines (red.), Institute of Medicine; National Research Council, 2009.

Phelan S. Pregnancy: a teachable moment for weight control and obesity prevention.Am J Obstet Gynecol. 2010; 202:135-43.

Ropacka M. Odżywianie kobiety ciężarnej. W: Położnictwo. Podręcznik dla położnych i pielęgniarek. Bręborowicz GH (red.), PZWL, Warszawa, 2002.

Ropacka M, Bręborowicz GH, Słomko Z. Odżywianie kobiet ciężarnych. W: Profilaktyka w położnictwie, ginekologii i neonatologii. Słomko Z, Drews K, Niemiec T (red.), Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Poznań, 2005.

Słomko Z, Hasik J, Blumska-Hepner K i wsp. Żywienie kobiet ciężarnych i karmiących. W: Żywienie człowieka. Hasik J, Gawęcki J (red.), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2008.

McElrath TF, Hecht JL, Dammann O i wsp. Pregnancy disorders that lead to deliver before the 28th week of gestation: an epidemiologic approach to classification. Am J Epidemiol. 2008; 168: 980-989.

Mitchell AM, Bulik CM. Eating disorders and women's health: an update. J Midwifery Womens Health. 2006; 51:193-201.

Becker AE, Grinspoon SK, Klibanski A i wsp. Eating disorders. N Engl J Med. 1999; 340:1092-1098.

Bloomfield FH, Oliver MH, Hawkins P i wsp. A periconceptional nutritional origin for noninfectious preterm birth. Science 2003, 300:606.

Micali N, Simonoff E, Treasure J. Risk of major adverse perinatal outcomes in women with eating disorders. Br J Psychiatry. 2007; 190:255-259.

Micali N, Treasure J. Biological effects of a maternal ED on pregnancy and foetal development: a review. Eur Eat Disorders Rev. 2009; 17:448-454.

Treasure JL, Russel GFM. Intrauterine growth and neonatal weight gain in babies of women with anorexia nervosa. BMJ 1988; 296:1038.

Goldman RD, Koren G. Anorexia nervosa during pregnancy. Can Fam Physician. 2003; 453-455.

Czech E, Hartleb M. Poalkoholowe uszkodzenia płodu jako niedoceniana przyczyna wad rozwojowych i zaburzeń neurobehawioralnych u dzieci. Alkoholizm i Narkomania 2004, Tom 17: nr 1-2, 9-20.

Jarosz M. [red.] (2012), Normy żywienia dla populacji polskiej – nowelizacja, Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa 2012.

Dary O. Nutritional interpretation of folic acid interventions. Nutr Rev. 2009; 67: 235-244.

Szostak-Węgierek D. Znaczenie prawidłowego żywienia kobiety przed oraz w czasie ciąży. Med Wieku Rozwoj. 2000; 4:77-88.

Scholl TO. Maternal nutrition before and during pregnancy. Nestle Nutr Workshop Ser Pediatr Program. 2008; 61:79-89.

Leturque A, Hauguel S, Revelli JP i wsp. Fetal glucose utilization in response to maternal starvation and acute hyperketonemia. Am J Physiol. 1989; 256: 699-703.

Forcada-Guex M, Perrehumbert B, Borghini A i wsp. Early dyadic patterns of motherinfant interactions and outcomes of prematurity at 18 months. Pediatrics 2006; 118: 107-114, doi: 10.1542/peds.2005-1145.

Illman L, Donegan C. Promoting a healthy lifestyle. W: Women’s sexual health. Andrews G (red.), Elsevier. Third Edition, 2005.

Mrzgłód S, Wpływ odżywiania matki na rozwój płodu. Probl Hig Epidedmiol 2007, 88(4):402-407.




DOI: http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.59761

Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c) 2016 Malwina Respondek

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)