Próba ukierunkowania rehabilitacji u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w zależności od typu klinicznego choroby = The attempt conditions for the rehabilitation of patients with multiple sclerosis, depending on the type of clinical disease

Wojciech Garczyński, Stanisław Krajewski

Abstract


Garczyński Wojciech, Krajewski Stanisław. Próba ukierunkowania rehabilitacji u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w zależności od typu klinicznego choroby = The attempt conditions for the rehabilitation of patients with multiple sclerosis, depending on the type of clinical disease. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(7):35-58. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.56870

http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/3655

 

 

The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 755 (23.12.2015).

755 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

© The Author (s) 2016;

This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland

Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,

provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License

(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial

use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.

Received: 25.05.2016. Revised 25.06.2016. Accepted: 28.06.2016.

 

Próba ukierunkowania rehabilitacji u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym w zależności od typu klinicznego choroby

 

The attempt conditions for the rehabilitation of patients with multiple sclerosis, depending on the type of clinical disease

 

Wojciech Garczyński 1,2, Stanisław Krajewski 3,4

 

1 Wyższa Szkoła Edukacji i Terapii w Poznaniu, Wydział Studiów Edukacyjnych,
ul. Grabowa 22, 61-473 Poznań

2 Indywidualna Praktyka Fizjoterapeutyczna,
ul. Biskupa Bandurskiego 71/17, 71-685 Szczecin

3 Bydgoska Szkoła Wyższa ul. Unii Lubelskiej 4; 85-059 Bydgoszcz

4 Klinika Neurochirurgii 10 Wojskowy Szpital Kliniczny z Polikliniką,
ul. Powstańców Warszawy 5, 85-681 Bydgoszcz

 

Autor korespondencyjny:

 

dr n. o zdr. Wojciech Garczyński

Indywidualna Praktyka Fizjoterapeutyczna

ul. Biskupa Bandurskiego 71/17

71-685 Szczecin

w.garczynski@gmail.com

 

Słowa kluczowe: rehabilitacja, stwardnienie rozsiane.

 

Key words: rehabilitation, multiple sclerosis.

 

 

 

WSTĘP. Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) jest to choroba o podłożu zapalno-demielinizacyjnym ośrodkowego układu nerwowego, w której dochodzi do wieloogniskowych zmian. Etiopatogeneza związana jest z uwarunkowaniami genetycznymi i immunologicznymi. Stwardnienie rozsiane może mieć przebieg z rzutami lub bez. Forma kliniczna pierwotnie postępująca (PPMS) stwardnienia rozsianego występuje bez rzutów, pozostałe formy kliniczne: rzutowo – remisyjna (RRMS), wtórnie postępująca (SPMS) i postępująco – nawracająca (PRMS) charakteryzują się pojawianiem się rzutów choroby, forma łagodna (BNMS) może występować bez rzutów.

CEL BADAŃ. Głównym celem podjętych badań było poszukiwanie zależności pomiędzy zróżnicowaniem funkcji fizycznych chorych na stwardnienie rozsiane a typem klinicznym schorzenia. Ewentualne znalezienie takich zależności w konsekwencji pozwoliłoby na wczesne ukierunkowanie procesu rehabilitacji dostosowanej do potrzeb pacjentów z określonym typem klinicznym  choroby.

MATERIAŁ I METODA. W badaniu wzięło udział 313 osób ze zdiagnozowanym stwardnieniem rozsianym, przebywających na czterotygodniowych turnusach rehabilitacyjnych w Centrum Rehabilitacji dla Osób Chorych na Stwardnienie Rozsiane im. Jana Pawła II w Bornym Sulinowie. Zastosowano metodę sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem standaryzowanych kwestionariuszy, typowych do oceny funkcji u chorych na stwardnienie rozsiane (EDSS, MFIS, MDST, HADS, EQUI – SCAL). Do obliczeń statystycznych wykorzystano program Statistica 10 firmy StatSoft.

WYNIKI. Uzyskano statystycznie istotne różnice w wieku zachorowania na stwardnienie rozsiane oraz w średnim czasie trwania choroby z podziałem na formy kliniczne (odpowiednio p<0,001 i p<0,01). Na podstawie testu Kruskala - Wallisa stwierdzono istotne statystycznie różnice w poziomie niewydolności ruchowej - EDSS (p<0,001), zmęczenia – MFIS (p<0,05), równowagi – EQUI SCALE (p<0,001) i niesprawności – MDST (p<0,01) w typach klinicznych stwardnienia rozsianego.

WNIOSKI. 1. Poziom zmęczenia, zakres zaburzeń równowagi, poziom niewydolności ruchowej oraz niesprawności zależą od typu klinicznego SM. 2. Poziom objawów lękowych i depresyjnych nie wykazuje zróżnicowania pod względem typu klinicznego SM. 3. Pomimo występowania pewnego zróżnicowania poziomu wybranych funkcji fizycznych i społecznych zależnie od typu SM, trudnym wydaje się ukierunkowanie rehabilitacji w oparciu o te założenia.

 

 

 

INTRODUCTION. Multiple sclerosis (eng. Multiple sclerosis, MS) is an inflammatory-demyelinating disease of the central nervous system, wherein the multifocal changes occur. Etiopathogenesis is related to genetics and immune. Lesions are characterized by rapid progression and are mainly found in the white matter, brainstem, cerebellum, spinal cord and optic nerve. In remission, remyelination occurs, following which the inflammation subsides. Multiple sclerosis can run with or without relapses. Clinical form of primary progressive (PPMS), multiple sclerosis occurring without relapses, other clinical forms: relapsing - remitting (RRMS), secondary progressive (SPMS) and progressive - relapsing (PRMS) are characterized by the appearance of relapses, a form of benign (BNMS) may be present without relapses.

OBJECTIVES. The main objective of this study was to examine correlations between the diversity of physical and social functions in patients with multiple sclerosis and the type and form of the disease. Possible to find such relations, in consequence,  would enable an early orientation of rehabilitation process for needs of patients with a particular type and form of the disease.

MATERIAL AND METHODS. The study involved 313 patients (215 women and 98 men) diagnosed with multiple sclerosis staying on the four-week rehabilitation courses at the Pope John Paul II Center of Rehabilitation for People with Multiple Sclerosis in Borne Sulinowo. The method of diagnostic survey, based on a survey technique using standardized scales and questionnaires to assess the typical functions in patients with multiple sclerosis (EDSS, MFIS, MDST, HADS, EQUI - SCAL). For the statistical calculation StatSoft Statistica 10 was used.

RESULTS. On the basis of the Kruskal – Wallis test statistically significant differences in the level of physical failure were found - EDSS (p <0.001), fatigue - MFIS (p <0.05), balance - EQUI SCALE (p <0.001) and disability - MDST (p <0.01) in clinical forms of multiple sclerosis.

CONCLUSIONS. 1. The level of fatigue, imbalances, motor failure experienced by the patient depends on the clinical form of MS and shows no variation with respect to the type of disease. 2. Level of anxiety and depression symptoms does not have diversity in terms of form of multiple sclerosis. 3. Despite the prevalence of certain differentiation in some of the physical and social functions depending on the form and type of multiple sclerosis, it seems difficult to orientate rehabilitation based on these assumptions. It seems more important to individualize the process based on the nature and pace of the disease and taking into account the current patient's symptoms.


Keywords


rehabilitacja, stwardnienie rozsiane, rehabilitation, multiple sclerosis.

Full Text:

PDF

References


PIŚMIENNICTWO

Al Smadi J., Warke K., Wilson I., i wsp., A pilot investigation of the hypoalgrsic effects of transcutaneous electrical nerve stimulation upon low back pain in people with multiple sclerosis. Clin Rehabil 2003, 17: 742-749.

Alusi S.H., Glickman S., Aziz T.Z. i wsp., Tremor in multiple sclerosis. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1999, 66: 131-134.

Amato M.P., Ponziani G., Rossi F., i wsp., Quality of life in multiple sclerosis: the impact of depression, fatigue and disability. Mult Scler 2001; 7(5): 340–344.

Benito – Leon J., Are the prevalence and incidence of multiple sclerosis changing? Neuroepidemiology 2011; 36(3): 148-149.

Boyd R.N., Ada L., Physiotherapy management of spasticity [in] Barnes M., Johnson G., Upper motor neurone syndrome and spasticity management and neurophysiology. Cambridge University Press 2009 (4): 96-120.

Bonek R., Maciejak Z., Naturalny przebieg stwardnienia rozsianego, Aktualności neurologiczne 2009; 9: 116-125.

Confavreux C., Vukusic S., Adeleine P., Early clinical predictors and progession of irreversible disability in multiple sclerosis: an amnesic process. Brain 2003; 126: 770-782.

Conte A., Lenzi D., Frasca V., i wsp., Intracortical excitability in patients with relapsing–remitting and secondary progressive multiple sclerosis. J Neurol 2009; 256 (6): 933-938.

Członkowska A., Kortykosteroidy w leczeniu stwardnienia rozsianego. Postępy Nauk Medycznych 2001 (3); 4: 11-14.

Elhaim S.R., Mohammad K., Sahraian M.A., i wsp., A 20-year incidence trend (1989-2008) and point prevalence (March 20, 2009) of multiple sclerosis in Tehran, Iran: a population – based study. Neuroepidemiology 2011; 36(3): 141-147.

Fjeldstad C., Pardo G., Frederiksen C. i wsp., Assessment of Postural Balance in Multiple Sclerosis. Int J MS Care 2009 (11); 1: 1-5.

Fozza C., Zoledzieska M., Pitzalis M., i wsp., TCRBV20S1 polymorphism does not influence the susceptibility to typ 1 diabetes in multiple sclerosis in the Sardinian population. Immunogenetics 2012; 64: 153-154

Fryze W., Obiedziński R., Występowanie stwardnienia rozsianego wśród mieszkańców miasta Tczew, położonego na północy Polski, Neurol Neurochir Pol 1996; 3: 77.

Ge Y., Grossman R.I., Udupa J.K., i wsp., Brain atrophy in relapsing-remitting multiple sclerosis and secondary progressive multiple sclerosis: longitudinal quantitative analysis. Radiology 2000; 214 (3):665-670.

Grimaldi L.M., Salemi G., Grimaldi G. i wsp., High incidence and increasing prevalence of Multiple Sclerosis in Enna (Sicily), southern Italy, Neurology 2001; 57: 1891-1893.

Grzesiuk A., Clinical and epidemiologic characteristics of 20 patients with multiple sclerosis in Cuiaba-Mato Grosso Brasil. Arq Neuropsiquiatr 2006; 64:635-638.

Hader W., Yee L., Incidence and prevalence of multiple sclerosis in Saskatoon, Saskatchewan. Neurology 2007; 69: 1224-1229.

Halfer D.A., Weiner H.L., T cells in multiple sclerosis and inflammatory central nervous system diseases. Immunol Rev 1987; 100: 307-332.

Jacobs L., Wende K., Brownscheidle C., i wsp. A profile of multiple sclerosis: the New York State Multiple Sclerosis Consortium. Mult Scler. 1999 Oct;5(5):369-76.

Jones L., Lewis Y., Harrison J. i wsp., The effectiveness of occupational therapy and physiotherapy in multiple sclerosis patients with ataxia of the upper limb and trunk, Clin Rehabil 1996, 10: 277-282.

Kazibutowska Z., Diagnostyka, rokowanie i leczenie w stwardnieniu rozsianym w kontekście zagadnień rehabilitacji. Polski Przegląd Neurologiczny 2008; 4; 46-47.

Kaźmierski R., Epidemiologia opisowa i badania czynników środowiskowych w ognisku wysokiego ryzyka rozpowszechnienia stwardnienia rozsianego. Praca doktorska, Akademia Medyczna Poznań, 1995.

Kileff J., Ashburn A. A pilot study of the effect of aerobic exercise on people with moderate disability multiple sclerosis. Clin Rehabil 2005; 19: 165–169.

Koutsouraki E., Costa V., Baloyannis S., Epidemiology of multiple sclerosis in Europe: A review, Int Rev of Psychatry 2010; 22(1): 2-13.

Kroencke D.C., Lynch S.G., Denney D.R., Fatigue in multiple sclerosis: relationship to depression, disability, and disease pattern. Mult Scler 2000; 6(2): 131-136.

Krokki O., Bloigu R., Reunanen M., i wsp., Increasing incidence of multiple sclerosis in women in Northern Finland. Mult Scler 2011; 17(2): 133-138.

Lennon S., Stokes M., red. Kwolek A., Fizjoterapia w rehabilitacji neurologicznej, wyd. Urban & Partner, Wrocław 2010, str. 150.

Losy J., Stwardnienie rozsiane, wyd. Czelej, Lublin 2013.

Losy J., Selmaj K., Stwardnienie rozsiane, [w:] Neuroimmunologia kliniczna, red. J. Losy, K. Selmaj, Wydawnictwo Czelej, Lublin 2007.

Łobińska A., Stelmasiak Z.: Epidemiological aspects of multiple sclerosis in Lublin (Poland). Neurol Neurochir Pol 2004; 38: 361-366.

McDonald W.I., Compston A., Edan G. i wsp. Recommended diagnostic criteria for multiple sclerosis: guidelines from the International Panel on the diagnosis of multiple sclerosis. Ann. Neurol. 2001; 50: 121-127.

Miller E., Skuteczność rehabilitacji w stwardnieniu rozsianym, Pol. Merk. Lek., 2009, XXVI, 153, 205-207.

Mostert S. Kesselring J., effects of a short-term training program on aerobic fitness, fatigue, health perception and activity level of subjects with multiple sclerosis, Mult Scler 8: 161-186.

Oken B., Kishiyama S., Zajdel D., i wsp., Randomized controlled trial of yoga and exercise in multiple sclerosis, Neurology 62: 2058-2064.

Paprocka – Borowicz M., Zawadzki M., Fizjoterapia w chorobach układu ruchu, wyd, Górnicki, 2007.

Petajan J.H., Gappmaier E., White A.T., i wsp., Impact of aerobic training on fitness and quality of life in multiple sclerosis. Ann Neurol 1996;39:422–423.

Podemski R., Kompendium neurologii, wyd. Via Medica, Gdańsk 2008.

Pokryszko-Dragan A., Gruszka E., Bilińska M.: Secondary progressive multiple sclerosis-clinical course and potential predictive factors. Neurol Neurochir Pol, 2008; 42; 6-11.

Potemkowski A., Kryteria rozpoznania stwardnienia rozsianego, Polski Przegląd Neurologiczny, 2008, 4, 64-66.

Potemkowski A., Stankiewicz J., Brzozowski S. i wsp., Analiza epidemiologiczna stwardnienia rozsianego w regionie Szczecina w latach 1960-2004, Neurol Neurochir Pol 2005; 39(2): 301-302.

Pugliatti M., Riise T., Sotgiu M.A. i wsp., Increasing incidence of multiple sclerosis in the province of Sassari, northern Sardinia, Neuroepidemiology 2005; 25: 129-134.

Rotstein Z., Hazan R., Barak Y., i wsp., Perspectives in multiple sclerosis health care: special focus on the cost of multiple sclerosis. Autoimmun. Rev. 2006; 5(8): 511-516.

Rubio J.P., Stankovich J., Field J., i wsp., Replication of KIAA0350, IL2RA, RPL5 and CD58 as multiple sclerosis susceptibility genes in Australians. Genes Immun 2008; 9: 624-630

Sadovnick A.D., Genetic epidemiology of multiple sclerosis: a survey. Ann Neurol 1994; 36(2) 194-203.

Sarasoya T., Wikstrom J., Paltamaa J., i wsp., Occurrence in multiple sclerosis in central Finnland: a regional and temporal comparison during 30 years. Acta Neurol Scand 2004; 110: 331-336.

Selmaj K., Stwardnienie rozsiane, Kryteria diagnostyczne i naturalny przebieg choroby, Polski Przegląd Neurologiczny 2005, 3: 99-105.

Selmaj K. (red.), Stwardnienie rozsiane. Medycyna Praktyczna, Kraków 2006.

Soyuer F., Mirza M., Erkorkmaz Ü., Balance performance in three forms of multiple sclerosis. Neurological Research 2006; 28 (5): 555-562.

Stasiołek M., Mycko M., Selmaj K., Patogeneza stwardnienia rozsianego. Pol. Przegl. Neurol., 2005, 1, 92-98.

Te´llez N., Rı´o J., Tintore´M., i wsp. Does the Modified Fatigue Impact Scale offer a more comprehensive assessment of fatigue in MS? Mult Scler 2005; 11:198-202

Tsivgoulis G., Triantafyllou N., Papageorgiou C., i wsp., Associations of the Expanded Disability Status Scale with anxiety and depression in multiple sclerosis outpatients. Acta Neurol Scand 2007: 115: 67–72.

Van der Berg M., Dawes H., Wade D.T., i wsp., Treadmill training for individuals with multiple sclerosis: a pilot randomized trial. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2006; 77: 531-533.

Vukusic S., Confavreux C., Prognostic factors for progression of disability in the secondary progressive phase of multiple sclerosis. J Neurol Sci 2003; 2006: 135-137.

Wang C., Collet J., Lau J., The effect of Tai Chi on health outcomes in patiens with chronic conditions a systematic review, Arch Intern Med 2004; 164: 493-501.

Watson T., Ford E., Worthington E., i wsp., Validation of Mood Measures for People with Multiple Sclerosis. Int J MS Care. 2014 Summer; 16(2): 105–109.

Wck-Guttman B., Jacobs L.D., What is New in the treatment of multiple sclerosis? Drugs, 2000; 59; 401-410.

White L., Dressendorfer R., Excercise and multiple sclerosis, Sports Med 34(15): 1077-1100.




DOI: http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.56870

Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c) 2016 © The Author(s)

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)