Prawne aspekty wykorzystania wizerunku sportowca w świetle działań marketingowych = Legal aspects of athletes' image rights usage in the light of marketing activities

Krzysztof M. Westfal

Abstract


Westfal Krzysztof M. Prawne aspekty wykorzystania wizerunku sportowca w świetle działań marketingowych = Legal aspects of athletes' image rights usage in the light of marketing activities. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(6):69-85. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.6084/m9.figshare.3410083

http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/3558

Original Text published © The Author (s) 2016. Westfal Krzysztof M. Prawne aspekty wykorzystania wizerunku sportowca w świetle działań marketingowych = Legal aspects of athletes' image rights usage in the light of marketing activities. Quality in Sport. 2016;2(2):80-96. eISSN 2450-3118. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.53980

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/works/728308

 

The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 755 (23.12.2015).

755 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

© The Author (s) 2016;

This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland

Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,

provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License

(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial

use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.

Received: 05.05.2016. Revised 25.05.2016. Accepted: 25.05.2016.

 

Prawne aspekty wykorzystania wizerunku sportowca w świetle działań marketingowych

Legal aspects of athletes' image rights usage in the light of marketing activities

 

Krzysztof M. Westfal[1]

 

Katedra Prawa Cywilnego i Handlowego Wydziału Prawa i Administracji

Uniwersytet im. Adma Mickiewicza w Poznaniu

 

Streszczenie

                Z reguły prawo nie nadąża za życiem. Potencjał ekonomiczny jaki niesie ze sobą wizerunek sportowca został dostrzeżony przez specjalistów marketingowych już wiele lat temu. Z tego tytułu gwiazdy zawodowego sportu osiągają każdego roku ogromne sumy. W praktyce gospodarczej i w realiach profesjonalnego sportu komercyjny wymiar wizerunku sportowca jest faktem.

                Także dające się zaobserwować tendencje rozwoju oraz wykładni polskiego prawa wydają się fakt ten zauważać. Podejmowane próby ujęcia majątkowego czy też mieszanego osobisto-majątkowego charakteru prawa do wizerunku zasługują na aprobatę.

                Doniosłość zagadnienia prawa do wizerunku profesjonalnych sportowców znalazła swoje odzwierciedlenie także na gruncie obowiązującego prawa. Art. 14 ust. 1-3Ustawy z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie (Dz.U.2016.176 j.t.) wprowadzają bowiem przepisy szczególne w stosunku do art. 23 i 24 ust. 1-3 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz.U.2016.380 j.t.) oraz art. 81 ust. 1 i 2 Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U.2006.90.631 j.t. z późn. zm.), które wyznaczają główne ramy prawne prawa do wizerunku. Wspomniane przepisy Ustawy o sporcie przyznają polskiemu związkowi sportowemu oraz Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu wyłączne prawo do wykorzystywania do swoich celów gospodarczych wizerunku, odpowiednio, członka kadry narodowej w stroju reprezentacji kraju albo członka reprezentacji olimpijskiej w stroju reprezentacji olimpijskiej z chwilą ich powołania do takiej reprezentacji.

                Szczególne rozwiązania prawne funkcjonujące w odniesieniu do wizerunku profesjonalnych sportowców były także przedmiotem orzecznictwa Sądu Najwyższego. Kluczowe znaczenie dla wykładni art. 14 ust. 1-3 Ustawy o sporcie ma wyrok SN z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt: I CSK 160/09, który wydany został w oparciu o nieobowiązujący już art. 33 ust. 1 i 2 uchylonej Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz.U. 2005 nr 155 poz. 1298).

                Dla zagadnienia wykorzystania wizerunku sportowca nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że profesjonalni sportowcy posiadają najczęściej także status osoby powszechnie znanej. W świetle art. 81 ust. 2 o.p.a.p.p. rozpowszechnianie wizerunku sportowca – osoby powszechnie znanej nie wymaga zgody takiej osoby, jeżeli wizerunek wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, a w szczególności społecznych lub zawodowych.

                W przypadku podmiotów uprawnionych do rozpowszechniania wizerunku sportowców panuje spora różnorodność. W zależności od sytuacji faktycznej uprawnienie takie przysługiwać może oprócz samego sportowca chociażby Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu, polskiemu związkowi sportowemu, klubowi sportowemu lub organizacji zbiorowego zarządzania prawami sportowców.

                Mając na względzie wielopłaszczyznowość problematyki wizerunku sportowca, oraz powszechność zawierania umów marketingowych, których przedmiotem jest właśnie wizerunek postulować należy, żeby dające się zaobserwować zmiany w prawym ujęciu tego zagadnienia zmierzały w kierunku sprostania potrzebom kreowanym przez rynek.

 

Słowa kluczowe: prawo sportowe, prawo do wizerunku, prawo do wizerunek sportowca, komercjalizacja prawa do wizerunku, marketing w sporcie

 

 

 

Summary

                Usually the law is at least one step behind the market demands. Economic potential of athletes’ image rights has been recognized by marketing specialists many years ago. Selling image rights brings huge amounts of money to professional athletes each year. In market practice and in the realities of professional sport, commercial character of the image rights has become a fact.

                Also noticeable tendencies in development of Polish law interpretation seems to acknowledge that fact. Latest attempts of redefining nature of the image rights as economical or mixed economical-personal one deserves for approval.

                The importance of the issue of professional athletes’ image has found its reflection in legislation. Art. 14 par. 1-3 of the Sports Act of 25th June 2010 sets lex specialis to art. 23 and 24 paragraphs 1-3 of the Polish Civil Code as well as to art. 81 par. 1 and 2 of the Copyright and Related Rights Act of 4th February 1994 which sets general legal frameworks for image rights in Poland. Abovementioned provisions of the Sport Act grants the Polish sports unions and the Polish Olympic Committee with the exclusive right to use, in order to their business goals, image of the athletes wearing, respectively, the Polish national team outfit or the Olympic team outfit.

                Specific legal provisions functioning in relation to the professional athletes’ image were also the subject of the case law of the Supreme Court. Of key importance for the interpretation of art. 14 paragraphs 1-3 of the Sports Act has a Supreme Court judgment of 16th December 2009, I CSK 160/09, which was issued on the basis of art. 33 paragraph 1 and 2 of the repealed Qualified Sport Act.

                For issues of athletes image usage not without significance is the fact that professional athletes usually have the status of a commonly known persons. In the light of art. 81 par. 2 of Sports Act disseminating the image of an athlete who is commonly known person as well, does not require the consent of such a person, provided that the image has been made in connection with the performance of public functions, in particular social or professional ones.

                Regarding to the issue of entities authorized to disseminating athletes image there is considerable diversity. Depending on the factual situation, except of an athlete itself, such entitled entity might become the Polish Olympic Committee, the Polish sport union, sport club or organization for collective management of rights of athletes.

                Having regard to the multidimensional issue of the athletes' image, and bearing in mind how common practice concluding of the marketing contracts concerning image rights has become, it should be postulated that observable changes concerning issue in question, shall be made towards meeting the needs espoused by the market.

 

Keywords: sports law, image rights, athletes’ image rights, image rights commercialization, marketing in sports


[1] mgr Krzysztof M. Westfal, e-mail: k.m.westfal@gmail.com


Keywords


prawo sportowe; prawo do wizerunku; prawo do wizerunek sportowca; komercjalizacja prawa do wizerunku; marketing w sporcie; sports law; image rights, athletes’ image rights; image rights commercialization; marketing in sports.

Full Text:

PDF (Polski)

References


Literatura

American Marketing Association, Definicja Marketingu, www.ama.org. (Online, dostęp 20.02.2016) https://www.ama.org/AboutAMA/Pages/Definition-of-Marketing.aspx.

Badura Marcin, Basiński Hubert, Kałużny Grzegorz, Wojcieszak Marcin, Komentarz do art. 3 ustawy o sporcie, (w:) Badura Marcin, Basiński Hubert, Kałużny Grzegorz, Wojcieszak Marcin, Ustawa o sporcie. Komentarz., lex nr 115003.

Balcarczyk Justyna, Prawo do wizerunku i jego komercjalizacja, Wolters Kluwer, Warszawa 2009.

Barta Janusz (red.), Markiewicz Ryszard (red.), Komentarz do art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, (w:) Barta Janusz (red.), Markiewicz Ryszard (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz., lex nr 109119.

FIFPro, About FIFpro, (Online, dostęp 23.01.2016 r.) https://fifpro.org/en/about-fifpro/about-fifpro.

Flisak Damian, Komentarz do art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Bukowski Marek, Flisak Damian, Okoń Zbigniew, Podrecki Paweł, Raglewski Janusz, Stanisławska-Kloc Sybilla, Targosz Tomasz, (w:) Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz, lex nr 466624.

Futre Dina, George Carlisle, Coathup Roger, Players’ image management in the UK football industry, (w:) 15th Congress of the European Sports Management Association (EASM 2007), Turyn, Włochy 2007.

Grzeszak Teresa, w: Barta Janusz (red.), Prawo autorskie. System prawa prywatnego, t. 13, wyd. 2, Warszawa 2007.

Jishin, Explaining the tax fraud lawsuit against Lionel Messi and whether he will really go to prison, (Online, dostęp: 23.01.2015 r.) http://www.sportskeeda.com/football/explaining-tax-fraud-lawsuit-lionel-messi-will-go-prison.

Konami Licence Agreement, (Online, dostęp: 17.02.2016) .

Kotler Philip, Keller Kevin Lane, Marketing, Dom Wydawniczy Rebis, Poznań 2012.

Kralka Jakub, Czy Naymar jest znakiem towarowym? Wizerunek piłkarza a prawo, (Online, dostęp: 17.02.2016 r.) http://techlaw.pl/wizerunek-pilkarza-a-prawo/.

Księżak Paweł, Komentarz do art. 24 Kodeksu cywilnego, (w:) Księżak Paweł (red.), Pyziak-Szafnicka Małgorzata (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna, lex: 170638.

Ludwiniak Damian, Marketing sportowy na przykładzie NBA, Refleksje, wydanie specjalne, wiosna, Poznań 2012.

Pazdan Maksymilian, Komentarz do art. 24 Kodeksu Cywilnego, (w:) red. Pietrzykowski Krzysztof, Kodeks cywilny. Tom I. Komentarz do art. 1-44910.

Pązik Adam, Prawo do wizerunku w obliczu zmian, ZNUJ PPWI 2010, z. 107.

Sharma Rik, Barcelona star Javier Mascherano is sentenced to a year in prison over £1.2million tax fraud - but is set to avoid jail by paying £625,000 fine, Mailonline, (Online) dostęp: 23.01.2016 r.

.

.

Tylec Grzegorz, Glosa do wyroku SN z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I CSK 160/09, lex nr 136716.

Westfal Krzysztof M., Sportowa odpowiedzialność dyscyplinarna z tytułu korupcji w sportowej, Przegląd Antykorupcyjny, nr 1B/2013, Warszawa 2013.

Westfal Krzysztof M., Znaki towarowe w sporcie, Journal of education, health and sport, nr Vol 5, No 12 http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/2015%3B5%2812%29%3A666-677.

Akty normatywne:

Ustawa z dnia 25 czerwca 2010 roku o sporcie, Dz.U.2016.176 j.t.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny, Dz.U.2016.380 j.t.

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym, Dz.U. 2005 nr 155 poz. 1298 z późn. zm.

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, Dz.U.2006.90.631 j.t. z późn. zm.

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2004 r., sygn. akt II CK 330/03, lex nr 68663.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 465/08, lex nr 510611.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt III CZP 54/09, lex nr 522973.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt I ACa 158/15, lex nr 1747243.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 1991 r., sygn. akt I ACr 127/91, lex nr 5435.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I ACa 1741/14, lex nr 1755241.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa 1295/14, lex nr 1768739.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 1977 r., sygn. akt I CR 159/77, lex nr 70901.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I ACa 1086/13, lex nr 1437961.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2005 r., sygn. akt I ACa 509/04, lex nr 535042.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2003 r., sygn. akt I ACa 733/02, lex nr 535036.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt I CSK 160/09, lex nr 566088.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt I ACa 494/08, lex nr 736441.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 1089/12, lex nr 1289460.

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 2 września 2010 r , sygn. akt I ACa 620/10, lex nr 756690.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I CSK 739/12, lex nr 1415494.

Inne źródła

Reklama Drutex S.A. – udział A. Pirlo i P. Lahm (wideo). (Online, dostęp 27.02.2016) .

Reklama PGNiG - sponsor reprezentacji piłkarzy ręcznych (wideo), (Online, dostęp 17.02.2016) .

Reklama Jeronimo Martins S.A. - Biedronka jako sponsora reprezentacji piłki nożnej (wideo), (Online, dostęp 27.02.2016) .

Reklama Nowy Opel Astra Sedan Active – udział R. Lewandowski, J. Błaszczykowski, Ł. Piszczek (Online, dostęp: 17.02.2016) .


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c) 2016 Quality in Sport

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)