Różnice deklarowanej częstości samokontroli stanu zdrowia u osób pracujących w zawodach medycznych i pozamedycznych = The difference between the declared frequency of self-health monitoring carried out by representatives of the medical and the non-medical professions

Grzegorz Józef Nowicki, Ewa Rudnicka-Drożak, Barbara Ślusarska, Honorata Piasecka, Danuta Zarzycka, Magdalena Brodowicz-Król

Abstract


Nowicki Grzegorz Józef, Rudnicka-Drożak Ewa, Ślusarska Barbara, Piasecka Honorata, Zarzycka Danuta, Brodowicz‑Król Magdalena. Różnice deklarowanej częstości samokontroli stanu zdrowia u osób pracujących w zawodach medycznych i pozamedycznych = The difference between the declared frequency of self-health monitoring carried out by representatives of the medical and the non-medical professions. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(5):236-254. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.45122

http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/3522

 

 

The journal has had 7 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. Part B item 755 (23.12.2015).

755 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

© The Author (s) 2016;

This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland

Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,

provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License

(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/) which permits unrestricted, non commercial

use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.

Received: 05.04.2016. Revised 25.04.2016. Accepted: 14.05.2016.

 

Różnice deklarowanej częstości samokontroli stanu zdrowia u osób pracujących w zawodach medycznych i pozamedycznych

 

The difference between the declared frequency of self-health monitoring carried out by representatives of the medical and the non-medical professions

 

Grzegorz Józef Nowicki1, Ewa Rudnicka-Drożak2, Barbara Ślusarska1, Honorata Piasecka1, Danuta Zarzycka3, Magdalena Brodowicz-Król3

 

1. Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

2. Przychodnia Lekarza Rodzinnego, CRH ŻagielMed, ul. Onyksowa 12, 20-582 Lublin

3. Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

 

 

dr n. o zdrowiu Grzegorz Józef Nowicki1, dr hab. n. med. Ewa Rudnicka-Drożak2, dr hab. n. o zdrowiu Barbara Ślusarska1, mgr Honorata Piasecka1, dr hab. n. o zdrowiu Danuta Zarzycka3, mgr Magdalena Brodowicz-Król3

 

1. Zakład Medycyny Rodzinnej i Pielęgniarstwa Środowiskowego, Katedra Onkologii i Środowiskowej Opieki Zdrowotnej, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

2. Przychodnia Lekarza Rodzinnego, CRH ŻagielMed, ul. Onyksowa 12, 20-582 Lublin

3. Katedra i Zakład Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

 

 

Słowa klucze: profilaktyka, zachowania kontroli zdrowia, osoby pracujące

Key words: prevention, behavior health checks, people working

 

Streszczenie

Wstęp: Uczestnictwo w populacyjnych badaniach profilaktycznych oraz regularne samobadanie narządów to zachowania zdrowotne zmierzające do wczesnego wykrycia chorób.

Cel pracy: Określenie różnic w zakresie deklarowanej samokontroli stanu zdrowia (uczestnictwo w programach profilaktyki i samobadania narządów) pomiędzy osobami wykonującymi zawód medyczny i pozamedyczny.

Materiał i metody: Badania przeprowadzono wśród 598 dorosłych osób pracujących, wykonujących zawody medyczne i pozamedyczne. Narzędziem badawczym był kwestionariusz ankiety własnego autorstwa.

Wyniki: Uzyskane wyniki badań wskazują, że osoby wykonujące zawód niemedyczny istotnie częściej deklarowały uczestnictwo w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Chorób Odtytoniowych (w tym POChP) oraz w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Raka Jelita (p<0,001) niż badani wykonujący zawód medyczny. Natomiast kobiety, które wykonywały zawód medyczny, istotnie częściej deklarowały uczestnictwo w Ogólnopolskim Programie Profilaktyki Raka Szyjki Macicy oraz częściej wykonywały  samobadanie piersi. (p<0,001).

Wnioski: Istnieje wyraźne zróżnicowanie zachowań kontrolnych stanu zdrowia w badanych grupach. Praca w zawodach pozamedycznych warunkuje pozytywnie częstość uczestnictwa  w ogólnopolskich programach profilaktyki chorób cywilizacyjnych. Natomiast regularne samobadanie piersi częściej deklarują kobiety wykonujące zawód medyczny.

 

Abstract

Introduction: Participation in national disease-prevention programmes and regular self-examinations are health-related activities that facilitate early diagnoses.

Objective: The determination of the difference between the declared extent of self-health monitoring (participation in disease prevention programmes and self-examinations) carried out by representatives of the medical and the non-medical professions.

Materials and methods: The research was conducted with 598 adults employed in the medical and the non-medical professions. The research tool was a questionnaire prepared by the researcher.

Results: The results obtained indicate that persons employed in the non-medical professions significantly more often declared participation in the Nationwide Smoking-Related Disease Prevention Programme (including the COPD), and the Nationwide Bowel Cancer Prevention Programme (p<0.001), than subjects who worked in the medical professions. Women employed in the medical professions, on the other hand, significantly more often than women in the non-medical professions declared participation in the Nationwide Cervical Cancer Prevention Programme and more frequently performed breast self-examinations (p<0.001).

Conclusion: There is a significant difference in health-monitoring practices found between the examined groups. Employment in non-medical professions positively influences participation in nationwide civilisation-diseases prevention programmes, whereas regular breast self-examination is more often declared by women who work in the medical professions than by women in the non-medical professions.


Keywords


profilaktyka, zachowania kontroli zdrowia, osoby pracujące, prevention, behavior health checks, people working.

Full Text:

PDF (Polski)

References


Piśmiennictwo

Nosko J. Zachowania zdrowotne i zdrowie publiczne: aspekty historyczno-kulturowe. Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Łódź 2005.

Puchalski K. Czynniki kształtujące stan zdrowia. W: Gniazdowski A. (red.) Zachowania zdrowotne. Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Łódź 1990: 305–317.

Jacennik B. Strategie dla zdrowia. Kształtowanie zachowań zdrowotnych przez środowisko. Vizja Press & IT, Warszawa 2008.

Puchalski K. Uwarunkowania zachowań zdrowotnych i możliwości ich kształtowania. W: Korzeniowska E, Puchalski K. (red.) Nisko wykształceni pracownicy a zdrowie – wyzwania dla edukacji zdrowotnej. Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Łódź 2010; 33–44.

Woynarowska B. (red.) Jak tworzymy szkołę promującą zdrowie. Doświadczenia z realizacji projektu „Szkoła promująca zdrowie” w latach 1992–1995: poradnik dla szkolnych koordynatorów i zespołów ds. promocji zdrowia oraz osób ich wspierających. Polski Zespół ds. Projektu „Szkoła promująca zdrowie”, Warszawa 1995: 16.

Banaszkiewicz A, Andruszkiewicz A. Zachowania zdrowotne. W: Andruszkiewicz A, Banaszkiewicz M, Basińska M. (red.) Promocja zdrowia dla studentów studiów licencjackich kierunku pielęgniarstwo i położnictwo. Tom I. Teoretyczne podstawy promocji zdrowia. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2008: 70-83.

Gochman DS. Health behavior research: definitions and diversity. W: Gochman D. S. (eds.) Handbook of Health Behavior Research. Vol. 1. Personal and Social Determinants. Plenum Press, New York 1997.

Sęk H. Zdrowie behawioralne. W: Strelau J. (red.) Psychologia. Podręcznik akademicki. Jednostka w społeczeństwie i elementy psychologii stosowanej. Tom 3. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2000: 534–535.

Puchalski K. Zachowania związane ze zdrowiem jako przedmiot nauk socjologicznych. Uwagi wokół pojęcia. W: Gniazdowski A. (red.) Zachowania zdrowotne. Zagadnienia teoretyczne, próba charakterystyki zachowań zdrowotnych społeczeństwa polskiego. Wydawnictwo Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Łódź 1990: 23–57.

Lau RR. Beliefs about control and health behavior. W: Gochman DS. (eds.) Health behavior: research perspectives. Plenum Press, New York 1988: 43–63.

Skommer M. Uwarunkowania zachowań zdrowotnych człowieka. W: Bartkowiak G. (red.) Czynniki kształtujące zachowania zdrowotne człowieka na przestrzeni życia. Nauka i praktyka. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2008: 11–30.

Tobiasz-Adamczyk B. Wybrane elementy socjologii zdrowia. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 1995.

Zejda JE. Populacyjne badania przesiewowe – potrzeby badawcze i działania praktyczne. Problemy Higieny i Epidemiologii 2009;90(4): 435–440.

Szwec K. Skrining cytologiczny – potrzebny czy zbędny w profilaktyce raka szyjki macicy? Położna. Nauka i Praktyka 2013;1(21): 12–18.

Pasławska A, Mrożek-Budzyn D, Majewska R. Wiedza młodych kobiet na temat znaczenia badań cytologicznych w profilaktyce raka szyjki macicy. Problemy Higieny i Epidemiologii 2014; 95(1): 170-174.

Księżek J, Korczyńska J, Terech S. Problem nikotynizmu w aspekcie profilaktyki raka płuca wśród studentów gdańskich uczelni. Medycyna Rodzinna 2013;4: 137–142.

Kurowska M, Olejniczak D. Ocena wiedzy studentów na temat czynników ryzyka i profilaktyki nowotworów płuc. Medycyna Rodzinna 2013;4: 143–148.

Maciąg D, Grzegorska K, Chichońska M, Marcinkowski T J. Profilaktyka chorób układu krążenia prowadzona w podstawowej opiece zdrowotnej. Problemy Higieny i Epidemiologii 2012;93(2): 377–384.

Kobus G, Łagoda K, Tyniewicka I, i wsp. Częstość występowania raka i polipów jelita grubego u chorych zakwalifikowanych do diagnostyki kolonoskopowej. Problemy Higieny i Epidemiologii 2012;93(2): 327–333.

Bazaliński D, Kaczmarska D, Chmiel Z, iwsp. Determinanty warunkujące satysfakcję z profilaktycznej endoskopii jelita grubego. Nowa Medycyna 2011;3: 42–50.

Sapiełkin B, Gotlib J. Wiedza pacjentów oddziału endoskopii na temat profilaktyki i leczenia nowotworu jelita grubego. Pielęgniarstwo XXI wieku 2013;43(2): 23–27.

Raport Objęcie populacji Programem profilaktyki raka piersi na terenie Polski z podziałem na województwa. Lubelski Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi. www.onkologia.lublin.pl (20.07.2015).

Bogusz R, Charzyńska-Gula M, Majewska A, i wsp. Wiedza kobiet w wieku okołomenopauzalnym na temat profilaktyki raka piersi. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2013;19(4): 523–529.

Spaczyński M, Karowicz-Bilinska A, Rokita W, i wsp. Uczestnictwo kobiet w Populacyjnym Programie Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy w latach 2007–2009. Ginekologia Polska 2010;81(9): 655–663.

Kalinowski P, Wala S. Wiedza o czynnikach ryzyka i metodach profilaktyki raka szyjki macicy wśród studentek szkół wyższych w Lublinie. Problemy Higieny i Epidemiologii 2014;94(2): 460–464.

Ulman-Włodarczyk I, Nowosielski K, Romanik M, i wsp. Świadomość profilaktyki raka szyjki macicy wśród kobiet zgłaszających się do poradni K. Ginekologia Polska 2011;82(1): 22–25.

Gruszka J, Wrześniewska M, Adamczyk-Gruszka O. Wizyta u ginekologa – aspekt psychologiczny, diagnostyczny i leczniczy. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu 2014;20(2): 126–130.

Krawczyk J, Kraj L, Świeboda-Sadlej A. Profilaktyka nowotworów. Medycyna po Dyplomie 2012;10: 85–86.

Schulman CC, Anderson JB, Bangma CH, et al. Prevention and Screening. European Urology; Suppl. 2002;1: 3–9.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c) 2016 Journal of Education, Health and Sport

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)