Wybrane składniki diety w profilaktyce najczęściej występujących nowotworów w Polsce – przegląd aktualnych wyników badań = Selected components of the diet in the prevention of the most common cancers in Poland - overview of current research results

Maciej Putowski, Marta Piróg, Olga Padała, Halina Piecewicz-Szczęsna, Walery Zukow

Abstract


Putowski Maciej, Piróg Marta, Padała Olga, Piecewicz-Szczęsna Halina, Zukow Walery. Wybrane składniki diety w profilaktyce najczęściej występujących nowotworów w Polsce – przegląd aktualnych wyników badań = Selected components of the diet in the prevention of the most common cancers in Poland - overview of current research results. Journal of Education, Health and Sport. 2015;5(8):73-84. ISSN 2391-8306. DOI 10.5281/zenodo.25591

http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.25591

https://pbn.nauka.gov.pl/works/604079

POL-index https://pbn.nauka.gov.pl/polindex/browse/article/article-b947908d-7e62-4767-8f2a-b637cb510dd3

http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs/article/view/2015%3B5%288%29%3A73-84

Formerly Journal of Health Sciences. ISSN 1429-9623 / 2300-665X. Archives 2011–2014 http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

 

Deklaracja.

Specyfika i zawartość merytoryczna czasopisma nie ulega zmianie.

Zgodnie z informacją MNiSW z dnia 2 czerwca 2014 r., że w roku 2014 nie będzie przeprowadzana ocena czasopism naukowych; czasopismo o zmienionym tytule otrzymuje tyle samo punktów co na wykazie czasopism naukowych z dnia 31 grudnia 2014 r.

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education of Poland parametric evaluation. Part B item 1089. (31.12.2014).

© The Author (s) 2015;

This article is published with open access at Licensee Open Journal Systems of Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland and Radom University in Radom, Poland

Open Access. This article is distributed under the terms of the Creative Commons Attribution Noncommercial License which permits any noncommercial use, distribution, and reproduction in any medium,

provided the original author(s) and source are credited. This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License

(http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/) which permits unrestricted, non commercial use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

This is an open access article licensed under the terms of the Creative Commons Attribution Non Commercial License (http://creativecommons.org/licenses/by-nc/3.0/) which permits unrestricted, non commercial

use, distribution and reproduction in any medium, provided the work is properly cited.

The authors declare that there is no conflict of interests regarding the publication of this paper.

Received: 20.06.2015. Revised 15.07.2015. Accepted: 25.07.2015.

 

Wybrane składniki diety w profilaktyce najczęściej występujących nowotworów w Polsce – przegląd aktualnych wyników badań = Selected components of the diet in the prevention of the most common cancers in Poland - overview of current research results

 

Maciej Putowski¹, Marta Piróg¹, Olga Padała¹, Halina Piecewicz‑Szczęsna², Walery Zukow3

 

¹ Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Zakładzie Epidemiologii, Katedra i Zakład Epidemiologii, UM w Lublinie

² Katedra i Zakład Epidemiologii, UM w Lublinie, ul. Chodźki 1 20-093 Lublin

3 Wydział Kultury Fizycznej, Zdrowia i Turystyki, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy

 

Abstrakt

 

W wielu zadaniach przypisanych profilaktyce chorób nowotworowych duże znaczenie ma właściwa dieta. Według ekspertów Światowej Fundacji Badań nad Rakiem korzystne zmiany w sposobie odżywiania mogłyby zapobiec większości zachorowań na raka okrężnicy i raka żołądka. Korzystne działanie w prewencji raka płuc wykazują karotenoidy, selen czy sulforafan, obecne w warzywach kapustowatych. Nowotwory jelita grubego zaliczane są do nowotworów dietozależnych, w związku z czym spożywanie wystarczających ilości błonnika, probiotyków, wapnia i witaminy D może znacznie obniżyć ryzyko zachorowania. Rak piersi jest najczęściej diagnozowaną chorobą nowotworową i drugą pod względem przyczyn zgonów kobiet w Polsce. Wyniki wielu badań wskazują na pozytywne działanie fitoestrogenów, sezaminy czy kurkuminy w zapobieganiu nowotworom sutka. Zapadalność na raka prostaty wśród Azjatów pijących codziennie napary z zielonej herbaty jest niższa w porównaniu z mieszkańcami państw zachodnich. Znane są też opracowania wskazujące na ochronne działanie owocu granatu. Proces onkogenezy w dużej mierze zależy od codziennych zwyczajów dietetycznych danej jednostki.

 

Abstract

 

The proper diet is essential in the prevention of cancer. According to the World Cancer Research Fund positive changes in a diet might prevent most of cases of colon cancer and gastric cancer. Carotenoids, selenium and sulforaphane, which is an ingredient of brassicaceae vegetables, present a beneficial effect in prevention of lung cancer.  Tumors of the large intestine are classified to cancers which are exceedingly related to the diet, therefore the adequate intake of roughage, probiotics, calcium and vitamin  D may significantly reduce the risk of the illness. Breast cancer is the most commonly diagnosed cancer and second cause of death among all cancers of women. The research confirms the positive effect of  phytoestrogens, sesamin and curcumin in breast cancer prevention. The incidence of prostate cancer among Asians who drink daily green tea is lower in comprarison with residents of western countries. Moreover, the protective effect of pomegranate is already known. The oncogenesis is a complicated process which greatly depends on the dietary habits.

 

Słowa kluczowe: profilaktyka, nowotwory, dieta, czynniki żywieniowe, chemoprewencja.

Keywords: prevention, cancers, diet, nutritional factors, chemoprevention.


Keywords


profilaktyka, nowotwory, dieta, czynniki żywieniowe, chemoprewencja, prevention, cancers, diet, nutritional factors, chemoprevention.

Full Text:

PDF

References


Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych. Założenia i cele operacyjne 2006-2015. MZ, Warszawa 2005.

Global Status Report on Noncommunicable Diseases of World Health Organization, 2014.

Wojciechowska U, Didkowska J, Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2006 roku. Centrum Onkologii – Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie w Warszawie. Warszawa 2008, 4-21.

Europejski Plan Działania w dziedzinie Żywności i Żywienia WHO, Kopenhaga 2014.

Wolańska D. Związek między żywieniem a występowaniem nowotworów. Zakład Profilaktyki Chorób Żywieniowozależnych z Poradnią Chorób Metabolicznych, Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie. http://dieta.mp.pl/diety/zdrowe_ diety/show.html?id=89587

Interim Report of the Commission on Ending Childhood Obesity WHO. WHO, Genewa 2015.

WCRF/AICR. Food, Nutrition, Physical Activity and the Prevention of Cancer – a Global Perspective. Washington D.C.; 2007.

Zalega J, Szostak-Węgierek D. Żywienie w profilaktyce nowotworów. Część II. Składniki mineralne, witaminy, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, probiotyki, prebiotyki. Probl Hig Epidemiol 2013; 94(1): 50-58.

Guz J, Dziaman T, Szpila A. Czy witaminy antyoksydacyjne mają wpływ na proces karcynogenezy? Postepy Hig Med Dosw 2007, 61: 185-198.

Zabłocka K, Biernat J. Wpływ wybranych składników pożywienia na ryzyko rozwoju raka płuca – nienasycone kwasy tłuszczowe, izotiocyjaniany, selen. Współczesna Onkologia 2010, 14(1): 54-58.

Combs GF, Clark LC, Turnbull BW. An analysis of cancer prevention by selenium. BioFactors 14 2001; 153-159.

Jaworska K, Jakubowska A, Lubiński J. Chemoprewencja selenem (Se) w rakach tytoniozależnych. Genetyka kliniczna nowotworów 2012; 287-298.

Tomczyk J, Olejnik A. Sulforafan – potencjalny czynnik w prewencji i terapii chorób nowotworowych. Postepy Hig Med Dosw 2010; 64: 590-603.

Spitz MR, Duphorne CM, Detry MA, Pillow PC, Amos CI, Lei L, de Andrade M, Gu X, Hong WK, Wu X. Dietary intake of isothiocyanates: evidence of a joint effect with glutathione S-transferase polymorphisms and lung cancer risk. Cancer Epidemiol. Biomarkers Prev 2000; 9: 1017–1020.

[Gil J, Stembalska A, Łaczmańska I, Sąsiadek M. Sporadyczny rak jelita grubego – czynniki modulujące indywidualną wrażliwość na zachorowanie. Współcz Onkol 2010; 3: 211-6.

Potemski P. Epidemiologia, badania przesiewowe i klasyfikacja zaawansowania klinicznego raka jelita grubego. Onkologia w Praktyce Klinicznej 2010; 6(6): 283-289.

Dahm CC, Keogh RH, Spencer EA, i wsp. Dietary fiber and colorectal cancer risk: a nested case – control study using food diaries. J Natl Cancer Inst 2010; 102: 614-26.

Olejnik A, Tomczyk J, Kowalska K, Grajek W. The role of natural dietary compounds in colorectal cancer chemoprevention. Postępy Hig Med Dośw 2010; 7: 175-87.

Kim YI. AGA technical review: impact of dietary fiber on colon cancer occurrence. Gastroenterology 2000; 118(6):1235-57.

Wasilewska E, Złotkowska D, Pijagin M. Rola mikroflory jelitowej i bakterii probiotycznych w profilaktyce i rozwoju raka jelita grubego. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej 2013; 67:837-847.

Cicerale S, Lucas L, Keast R. Biological activities of phenolic compounds present in virgin olive oil. Int J Mol Sci 2010; 11: 458-79.

Wang H, Peng D, Xie J. Ginseng leaf-stem: bioactive constituents and pharmacological functions. Chin Med 2009; 4: 20-27.

Kim S, Sandler DP, Galanko J, i wsp. Intake of polyunsaturated fatty AIDS and distal large bowel cancer risk in Wites and African Americans. Am J Epidemiol 2010; 171: 969-79.

Lala G, Malik M, Zhao C, He J, Kwon Y, Giusti MM, Magnuson BA. Anthocyanin-rich extracts inhibit multiple biomarkers of colon cancer in rats. Nutr Cancer 2006; 54: 84-93.

Wu K, Willett WC, Fuchs CS, Colditz GA, Giovannucci EL. Calcium intake and risk of colon cancer in women and men. J Natl Cancer Inst 2002; 94: 437-446.

Giovanucci E. Epidemiology of vitamin D and colorectal cancer: casual or causa link? J Steroid Biochem Mol Biol 2010; 121: 349-54.

Olejnik A, Tomczyk J, Kowalska k, Grajek W. The role of natural dietary compounds in colorectal cancer chemoprevention. Postepy Hig Med Dosw 2010; 64: 175-187.

Jassem J, Krzakowski M. Rak piersi. Zalecenia postępowania diagnostyczno- terapeutycznego w nowotworach złośliwych. Wyd. Via Medica, Gdańsk: 2013.

Kwiatkowska E. Fitoestrogeny – rola prozdrowotna i zawartość w produktach. Postępy Fitoterapii 2009; 2: 107-112.

Sieja K. Dieta sojowa w zmniejszeniu ryzyka raka piersi. Ginekologia praktyczna 2004; 76(1): 23-28.

Nagata C, Mizoue T, Tanaka K, Tsuji I, Tamakoshi A, Matsuo K, i wsp. Soy Intake and Breast Cancer Risk: An Evaluation Based on a Systematic Review of Epidemiologic Evidence Among the Japanese Population. Japanese Journal of Clinical Oncology 2014; 44(3): 282-295.

Varinska L, Gal P, Mojzisova G, Mirossay L, Mojzis J. Soy and Breast Cancer: Focus on Angiogenesis. Int J Mol Sci 2015; 16(5): 11728-11749.

Tseng M, Byrne C, Kurzer MS, Fang CY. Equol-Producing Status, Isoflavone Intake, and Breast Density in a Sample of U.S. Chinese Women. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2013; 22: 1975-83.

Siao AC, Hou CW, Kao YH, Jeng KC. Effect of sesamin on apoptosis and cell cycle arrest in human breast cancer mcf-7 cells. Asian Pac J Cancer Prev 2015; 16(9): 3779-83.

Terlikowska K, Witkowska A, Terlikowski S. Kurkumina w chemoprewencji raka piersi. Postepy Hig Med Dosw 2014; 68: 571-578.

Wolfram S, Wang Y, Thielecke F. Anti-obesity effects of green tea: From bedside to bench. Mol Nutr Food Res 2006; 50: 176-187.

Pu YS, Chiang HS, Lin CC, Huang CY. Changing trends of prostate cancer in Asia. Aging Male 2004; 7(2): 120-32.

Rice-Evans CA, Miller NJ, Paganga G. Structure-antioxidant activity relationships of flavonoids and phenolic acids. Free Radic Biol Med 1996; 20: 933-956.

Na HK, Surh YJ. Intracellular signaling network as a prime chemopreventivetarget of epigallocatechin gallate. Mol Nutr Food Res 2006; 50: 152-159.

Leone M, Zhai D, Sareth S, Kitada S, Reed JC, Pellecchia M. Cancer prevention by tea polyphenols is linked to their direct inhibition of antiapoptotic Bcl-2-family proteins. Cancer Res 2003; 63: 8118-8121.

Siddiqui IA, Adhami VM, Saleem M, Mukhtar H. Beneficial effects of tea and its polyphenols against prostate cancer 2006; 50: 130-143.

Dyzmann-Sroka A, Jędrzejczak A, Kubiak A, Trojanowski M. Profilaktyka pierwotna przez zdrową dietę. Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań 2008.

Jacob L, Klippel K. Polifenole pochodzące z owocu granatu w leczeniu raka stercza. Przegląd Urologiczny 2009; 5(57): 39-46.

Hong MY, Seeram NP, Heber D. Pomegranate polyphenols down-regulate expression of androgen-synthesizing genes in human prostate cancer cells overexpressing the androgen receptor. J Nutr Biochem 2008; 19(12): 848-55.


Refbacks

  • There are currently no refbacks.




Copyright (c)



Journal of Education, Health and Sport formerly Journal of Health Sciences

Declaration on the original version.

Editors indicates that the main version of the magazine is to issue a "electronic".

The journal has had 5 points in Ministry of Science and Higher Education parametric evaluation. § 8. 2) and § 12. 1. 2) 22.02.2019.

1223 Journal of Education, Health and Sport eISSN 2391-8306 7

ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

Archives 2011 - 2014

PBN 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/search?search&searchCategory=WORK&filter.inJournal=36616

POL-index 2011 - 2014

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-32a319c5-a850-4f44-ba70-1418a6087655

BASE 2011 - 2014

https://www.base-search.net/Search/Results?lookfor=Journal+of+Health+Sciences+%28Radom%29&type=all&oaboost=1&ling=1&name=&thes=&refid=dcrespl&newsearch=1

http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

http://journal.rsw.edu.pl/index.php/JHS/issue/archive

Indexed in Bases, Bazy indeksacyjne: ERIH Plus, Worldcat, PBN/POL-Index, ICI Journals Master List, Directory of Open Access Journals (DOAJ), ZBD, Ulrich's periodicals, Google Scholar, Polska Bibliografia Lekarska

US NLM = 101679844

101679844 - NLM Catalog Result - NCBI

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/101679844

Find a library that holds this journal: http://worldcat.org/issn/23918306

Journal Language(s): English 

PBN Poland

https://pbn.nauka.gov.pl/sedno-webapp/journals/49068

POL-index

https://pbn.nauka.gov.pl/polindex-webapp/browse/journal/journal-c39c8169-88d2-45db-9e7f-d948ce9981c4

BASE

https://www.base-search.net/Search/Results?join=AND&bool0[]=AND&lookfor0[]=2391-8306&type0[]=all&page=11&l=pl&oaboost=1&refid=dcpagepl

Redaction, Publisher and Editorial Office

Instytut Kultury Fizycznej Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Institute of Physical Education Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz, Poland 85-091 Bydgoszcz ul. Sportowa 2  www.ukw.edu.pl Copyright by Instytut Kultury Fizycznej UKW w Bydgoszczy http://ojs.ukw.edu.pl/index.php/johs  Open Access ISSN 2391-8306 formerly ISSN: 1429-9623 / 2300-665X

The journal has been approved for inclusion in ERIH PLUS.

The ERIH PLUS listing of the journal is available at https://dbh.nsd.uib.no/publiseringskanaler/erihplus/periodical/info?id=485984

SIC Science citation index (calculated on the basis of TCI and Page Rank) 0

Russian Impact factor 0.16

Indexed in Index Copernicus Journals Master List.

http://journals.indexcopernicus.com/Journal+of+Education+Health+and+Sport,p24782242,3.html

ICV 2018 = 95.95 ICV 2017 = 91.30 ICV 2016 = 84.69 ICV 2015 = 93.34 ICV 2014 = 89.51 Standardized Value: 8.27 ICV 2013: 7.32 ICV 2012: 6.41 ICV 20115.48

The InfoBase Index IBI Factor for the year 2015 is 3.56 in InfoBase Index.com.

Website: www.infobaseindex.com

Universal Impact Factor 1.78 for year 2012. (http://www.uifactor.org/AppliedJournals.aspx)

Indexed in Polish Scholarly Bibliography (PBN) (PBN Polska Bibliografia Naukowa) (https://pbn.nauka.gov.pl/journals/36616)

is a portal of the Polish Ministry of Science and Higher Education, collecting information on publications of Polish scientists and on Polish and foreign scholarly journals. Polish Scholarly Bibliograhpy is a part of POL-on - System of Information on Higher Education. It is operated by the Interdisciplinary Centre for Mathematical and Computational Modelling, University of Warsaw.

Indexed in Russian Sciences Index Российский индекс научного цитирования (РИНЦ) http://elibrary.ru/contents.asp?titleid=37467

Indexed in Arianta Polish scientific and professional electronic journals Aneta Drabek i Arkadiusz Pulikowski

(http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/czasop_full.asp?id=3595)